احمد بن ابو الحسن النامقي الجامي ( احمد ژنده پيل ) ( شيخ احمد جام )
74
كنوز الحكمة ( فارسى )
نفيستر ، و عزيزتر ، و شريفتر ، گزين كرد ، و در نور نبوّت و هدايت « 1 » و عزت محمّد مصطفى تعبيه كرد ، و به چند هزار سال در درياهاى عزت و جبروت خود مىگردانيد ، تا بر آن حرف كه مقصود آن هژده هزار عالم آن بود ختم كرده و ندا به عالم درداد كه : . . . وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ « 2 » . و گفت : . . . خير أمّة « 3 » . . . و كان بالمؤمنين رحيما « 3 » . . . يحبّهم و يحبّونه « 3 » . . . . . رضى اللّه عنهم و رضوا عنه « 3 » . . . اللّه ولىّ الّذين آمنوا « 4 » . . . ألا إنّ أولياء اللّه لا خوف
--> ( 1 ) - د : ندارد . ( 2 ) - جزئى است از آيه شريف شماره 40 از سوره 33 ( - الاحزاب ) . يادآورى مىشود كه اعراب كلمه : « خاتم » به همان گونه كه در متن آيه مذكور است در اينجا حفظ شد . تمامت آيه و صورت پارسى آن چنين است : « ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً » « محمد ( ص ) پدر هيچكس نيست از مردان شما ، لكن رسول خداست ، و مهر پيغامبران ، و اللّه به همه چيز داناست و از همه آگاه . » ( 3 ) - در اينجا باز به اجزاء مختلف از 5 آيهء شريف از مصحف كريم به مناسبت استشهاد شده است ، امّا كاتبان در نسخهها بدون اعمال فاصله ، و يا ذكر مثلا ؛ « الآية » پس از آن اجزاء ، و بهطور كلى بىرعايت نشانهاى به عنوان تفاوت اين اجزاء با يكديگر ، همگى را متواليا نوشتهاند ؛ بدانسان كه در ظاهر بهصورت آيتى واحد مىنمايد . آيات شريفى كه اين اجزاء از آنها مأخوذ است مشخص گرديد و هر جزء از ديگرى جدا شد ، و صورت پارسى آيات براى ملاحظه خواننده نيز به دست داده شد تا سبب استشهاد بدانها با وضوحى بيشتر روشن شده باشد : كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتابِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ - 106 : 3 ( - آل عمران ) - « بهتر گروهى شماييد كه بيرون آوردند مردمان را به نيكويى مىفرماييد ، و از ناپسند مىباززنيد ، و به خداى مىگرويد . اگر خوانندگان كتاب پيشين ايمان آوردندى ، ايشان را به بودى . از ايشان هست كه گروندگاناند ، و بيشتر ايشان آناند كه از طاعت بيرونشدگاناند . » هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً - 42 : 33 ( - الاحزاب ) - « اوست كه مىدرود دهد بر شما و درود مىدهد بر شما فريشتگان او تا به درود و بخشايش خويش ، شما را بيرون مىآرد از تاريكىها به روشنايى . و اللّه بر مؤمنان مهربان است هميشه . » يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ - 59 : 5 ( - المائدة ) - « اى ايشان كه بگرويدند هركه از شما برگردد از دين خويش ، آرى اللّه قومى آرد كه خداى ايشان را دوست دارد ، و ايشان اللّه را دوست دارند . مؤمنان را نرم جانب و خوش باشند ، بر كافران سخت و به زور و نابخشاينده ، باز مىكوشند با دشمنان خدا از بهر خدا ، و نترسند از زبان زدن ملامتكنندگان . آن فضل خداوند است آن را دهد كه خود خواهد ، و اللّه فراخ توان است دانا . » رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ ذلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ 8 : 98 ( البيّنة ) « اللّه از ايشان خشنود و ايشان از اللّه خشنود ، اين پاداش او راست كه خداى را داند و از او بترسد . » ( 4 ) - اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ - 258 - 259 : 2 ( - البقرة ) - « اللّه يار ايشان -